🇮🇳 దర్శక రత్న పద్మశ్రీ డా!! దాసరి నారాయణరావు 

పూర్తి పేరు: డా. దాసరి నారాయణరావు

జీవిత కాలం: మే 4, 1942 – మే 30, 2017

గుర్తింపు: దర్శకరత్న, ప్రముఖ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నటుడు, నిర్మాత, రచయిత మరియు రాజకీయ నాయకుడు.

రికార్డులు: అత్యధిక చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించిన దర్శకుడిగా గిన్నిస్ రికార్డుసృష్టించారు (దాదాపు 150 చిత్రాలు).

53 సినిమాలు స్వయంగా నిర్మించారు. 250కి పైగా చిత్రాలకు సంభాషణలు లేదా గీతరచయితగా పనిచేశారు. మన్మోహన్ సింగ్ మొదటి ప్రభుత్వంలో కేంద్ర బొగ్గు శాఖా మంత్రిగా కూడా సేవలందించారు.

ఘనవిజయం సాధించిన ప్రముఖ సినిమాలు (Hit Movies)ఆయన దర్శకత్వం వహించిన దాదాపు 150 చిత్రాలలో ఎన్నో ఇండస్ట్రీ హిట్లు, క్లాసిక్స్ ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని ముఖ్యమైన చిత్రాలు:

సినిమా పేరు విడుదలైన సంవత్సరం ప్రత్యేకత / విశేషాలు

తాతా మనవడు1972దర్శకుడిగా దాసరి గారి మొదటి సినిమా, ఘనవిజయం సాధించింది.

స్వర్గం నరకం1975సామాజిక విలువలతో కూడిన చిత్రం, నంది అవార్డు గెలుచుకుంది.

ప్రేమాభిషేకం1981అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారితో తీసిన ఈ సినిమా ఇండస్ట్రీ రికార్డులను తిరగరాసి, ఏడాది పాటు థియేటర్లలో ఆడింది.

బొబ్బిలి పులి1982ఎన్.టి.రామారావు (NTR) గారితో తీసిన పొలిటికల్ యాక్షన్ డ్రామా, అప్పట్లో భారీ వసూళ్లు సాధించింది.

మేఘసందేశం1982క్లాసిక్ మ్యూజికల్ హిట్ గా నిలిచింది, అంతర్జాతీయ చలనచిత్ర వేడుకల్లో ప్రదర్శించబడింది.

ఒసేయ్ రాములమ్మ1997విజయశాంతి ప్రధాన పాత్రలో వచ్చిన ఈ చిత్రం అప్పట్లో ఒక సంచలనం, మహిళా అభ్యుదయంపై తీసిన పెద్ద హిట్ సినిమా.

తెలుగుతో పాటు ఆయన హిందీలో కూడా జితేంద్ర, రాజేష్ ఖన్నా వంటి స్టార్ హీరోలతో దాదాపు 18 హిందీ సినిమాలకు (ఉదాహరణకు: స్వర్గ్ నరక్, జ్యోతి బనే జ్వాలా, ఆశా జ్యోతి) దర్శకత్వం వహించి అక్కడ కూడా మంచి విజయాలను అందుకున్నారు

దాసరి నారాయణరావు గారు సినిమా రంగానికే పరిమితం కాకుండా, పాత్రికేయ (జర్నలిజం) రంగంలో కూడా తనదైన ముద్ర వేశారు. అలాగే వందలాది సినిమాలకు అద్భుతమైన పాటలు, సంభాషణలు రాశారు.

ఉదయం' దినపత్రిక (Udayam Newspaper)

దాసరి గారు 1984లో 'ఉదయం' అనే తెలుగు దినపత్రికను స్థాపించారు. అప్పట్లో ఈ పత్రిక మీడియా రంగంలో ఒక పెద్ద సంచలనం సృష్టించింది.

ప్రజాదరణ: పత్రిక ప్రారంభించిన మొదటి రోజుల్లోనే దాదాపు 2,24,000 ప్రతులు అమ్ముడై, అప్పట్లో అత్యంత వేగంగా ప్రజాదరణ పొందిన పత్రికగా రికార్డు సృష్టించింది.

శైలి: సామాన్యుడి గొంతుకగా, నిర్భయమైన రాజకీయ విశ్లేషణలతో, ఆకర్షణీయమైన లేఅవుట్‌తో ఈ పత్రిక అప్పటి పాత పత్రికల పోకడలను పూర్తిగా మార్చేసింది.

ప్రముఖ జర్నలిస్టులు: ప్రముఖ సంపాదకులు ఏబీకే ప్రసాద్, రామచంద్రమూర్తి వంటి వారు ఈ పత్రికకు సంపాదకులుగా పనిచేశారు. ఎంతో మంది యువ జర్నలిస్టులకు ఇది లైఫ్ ఇచ్చింది.

ఇతర పత్రికలు: ఉదయంతో పాటు ఆయన 'శివరంజని' అనే సినిమా వారపత్రికను, 'బొబ్బిలి పులి' అనే రాజకీయ వారపత్రికను కూడా నడిపారు.

పాటలు - సాహిత్యం (Lyrics & Songs)

దాసరి నారాయణరావు గారు గొప్ప రచయిత. ఆయన దాదాపు 250 కి పైగా చిత్రాలకు సంభాషణలు మరియు గీతరచన (పాటలు) చేశారు. ఆయన కలం నుండి జాలువారిన కొన్ని మరుపురాని అద్భుతమైన పాటలు:

గోదావరి ఎడమ గట్టు.. కృష్ణమ్మ కుడి గట్టు.." – సినిమా: ఓ సీత కథ (1974) (తెలుగునాట ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందిన జానపద శైలి పాట).

శ్రీరస్తు శుభమస్తు శ్రీవారికి కళ్యాణమస్తు.." – సినిమా: పెళ్ళి కాని పెళ్ళి (1977) (ఈ రోజుకీ పెళ్ళి వేడుకల్లో మార్మోగే క్లాసిక్ సాంగ్).

మల్లెపందిరి ప్రగతికి మేలుకొలుపు.. మమతల పందిరి మన ఇల్లు.." – సినిమా: తోరాలపల్లె (ఉదాహరణగా సామాజిక విలువలున్న పాటలు).

దర్శకరత్న" బిరుదు వెనుక విశేషాలుతెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమలో ఎంతో మంది దర్శకులు ఉన్నప్పటికీ "దర్శకరత్న" అనే గౌరవప్రదమైన బిరుదు ఒక్క దాసరి నారాయణరావు గారికే దక్కింది.

పరిశ్రమకు పెద్ద దిక్కు: కేవలం సినిమాలు తీయడమే కాకుండా, సినిమా కార్మికులకు లేదా పరిశ్రమకు ఏ కష్టం వచ్చినా ముందుండి నడిపించేవారు. అందుకే ఆయనను చిత్ర పరిశ్రమ "పెద్ద దిక్కు" అని పిలిచేది.

సామాజిక స్పృహ: కమర్షియల్ సినిమాలే కాకుండా మహిళా సమస్యలు, దళితుల సమస్యలు, కార్మిక సమస్యలపై సినిమాలు తీసి సమాజంలో మార్పుకు కృషి చేశారు.బిరుదు ప్రదానం: ఆయన ప్రతిభకు, చిత్ర పరిశ్రమకు చేసిన అద్భుతమైన సేవలకు గుర్తింపుగా అప్పటి సాంస్కృతిక సంస్థలు, అభిమానులు ఆయనకు "దర్శకరత్న" (దర్శకులలో రత్నం వంటివాడు) అనే బిరుదును ఇచ్చారు. ఆ తర్వాత అది ఆయన ఇంటిపేరులా మారిపోయింది.

దాసరి నారాయణరావు గారి రాజకీయ ప్రస్థానం (Political Career) సినీ రంగానికి ఏమాత్రం తీసిపోని విధంగా ఎంతో ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది ఆయన రాజకీయాల్లో "యాంటీ-ఎన్టీఆర్ (Anti-NTR)" గ్రూపులో కీలక పాత్ర పోషించడమే కాకుండా, కేంద్ర రాజకీయాల్లోనూ చక్రం తిప్పారు

కాంగ్రెస్ పార్టీలో ప్రవేశం & ప్రచారం1989 ఎన్నికలు: ఎన్టీఆర్ (NTR) ప్రభంజనానికి అడ్డుకట్ట వేయడానికి దాసరి గారు కాంగ్రెస్ పార్టీ వైపు నిలిచారు 1989 అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థుల గెలుపు కోసం ఆయన విస్తృతంగా ప్రచారం చేశారు 

ఎన్నికల వ్యూహకర్త: 1996, 1998, మరియు 1999 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున కీలక ప్రచార బాధ్యతలను మోశారు 2004 ఎన్నికల సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ ఎన్నికల ప్రచార కమిటీ చైర్మన్‌గా (Chairman, Election Campaign Committee) వ్యవహరించి వైఎస్ రాజశేఖర రెడ్డి నేతృత్వంలో కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి రావడానికి తన వంతు పాత్ర పోషించారు 

తెలుగు తల్లి' ప్రాంతీయ పార్టీ ప్రయత్నం కాంగ్రెస్ పార్టీలో ఆశించిన గుర్తింపు (రాజ్యసభ సీటు) మొదట్లో దక్కకపోవడంతో ఆయన కొంతకాలం అసంతృప్తికి గురయ్యారు

1990ల చివరలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సొంతంగా "తెలుగు తల్లి పార్టీ" అనే ప్రాంతీయ పార్టీని స్థాపించాలని ప్రణాళికలు వేశారు అయితే, ఆ తర్వాత జరిగిన రాజకీయ పరిణామాల వల్ల ఆ ప్రయత్నాన్ని విరమించుకుని తిరిగి కాంగ్రెస్‌లోనే కొనసాగారు.

రాజ్యసభ సభ్యత్వం & కేంద్ర మంత్రి పదవి

రాజ్యసభ ప్రవేశం: కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం, ముఖ్యంగా సోనియా గాంధీకి అత్యంత నమ్మకస్తుడిగా మారిన దాసరి గారు ఏప్రిల్ 2000లో తొలిసారిగా రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యారు, ఆ తర్వాత 2006లో రెండవసారి కూడా రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై 2012 వరకు కొనసాగారు.

కేంద్ర మంత్రిగా: 2004లో కేంద్రంలో మన్మోహన్ సింగ్ నేతృత్వంలో యూపీఏ (UPA-1) ప్రభుత్వం ఏర్పడినప్పుడు, దాసరి గారికి కేంద్ర క్యాబినెట్‌లో చోటు దక్కింది. ఆయన మే 2004 నుండి 2008 వరకు కేంద్ర బొగ్గు మరియు గనుల శాఖ సహాయ మంత్రిగా (Minister of State for Coal and Mines) దేశానికి సేవలందించారు.

కాపు సామాజిక వర్గ నేతగా

కాపు సామాజిక వర్గ నేతగాకోస్తా ఆంధ్ర ప్రాంతంలోని బలమైన సామాజిక వర్గమైన కాపు కమ్యూనిటీకి దాసరి గారు ఎల్లప్పుడూ ఒక పెద్ద దిక్కులా వ్యవహరించారు .

కాపునాడు ఉద్యమం: 1989లోనే కాపు సామాజిక చైతన్యం కోసం పనిచేసే 'కాపునాడు' సంస్థకు మద్దతుగా నిలిచారు

రిజర్వేషన్ల పోరాటం: తన జీవిత చరమాంకంలో (2016 సమయంలో), కాపు రిజర్వేషన్ల కోసం ముద్రగడ పద్మనాభం చేసిన ఆందోళనలకు మెగాస్టార్ చిరంజీవి, బొత్సా సత్యనారాయణ వంటి ఇతర నేతలతో కలిసి అప్పటి ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా మద్దతు ప్రకటించారు 

సినిమాల్లో తిరుగులేని రికార్డులు సృష్టించిన దాసరి గారు, రాజకీయాల్లోనూ తనదైన ముద్ర వేసి, ఢిల్లీ స్థాయిలో తెలుగు వారి తరపున గళం విప్పిన అతికొద్ది మంది సినీ ప్రముఖులలో ఒకరిగా నిలిచారు.

Ponnuri